English Gàidhlig
Clàr-innse
Ro-ràdh a’ Mhinisteir
NEEDS UPDATED FOR 2026
Maree Todd, Ministear Poileasaidh Dhrogaichean is Alcol agus Spòrs.
Tar-shealladh
NEEDS UPDATED FOR 2026
Is e spòrsalba am buidheann nàiseanta airson spòrs. Is e ar lèirsinn Alba ghnìomhach far a bheil gach neach a’ faotainn buannachd bho spòrs.
Tha sinn a’ tasgadh goireasan Riaghaltas na h-Alba agus a’ Chrannchuir Nàiseanta gus sluagh Alba a chuideachadh gu a’ bhuaidh as fheàrr fhaighinn às an t-siostam spòrs.
Siostam spòrs do na h-uile
Is e Spòrs Fad Beatha 2025 an ath-sgrùdadh bliadhnail againn. Tha e a’ còmhdach na siathamh bliadhna de ar ro-innleachd chorporra Spòrs Fad-Beatha.
Sa Ghiblean 2025, dh’ath-ùraich sinn ar Ro-innleachd Chorporra – Spòrs Fad Beatha ann an co-rèir ri Gnìomhachd chorporra airson slàinte: frèam-obrach a bhios na bhunait don Aithisg Bhliadhnail sna bliadhnaichean ri teachd.
Sa Ghiblean 2024, dh’aontaich sinn ar plana gnothachais airson 2024 agus às a dhèidh. Tha seo a’ toirt iomradh air mar a tha sinn a’ lìbhrigeadh ar dealais do Spòrs Fad Beatha, agus a’ cur taic ris an t-siostam spòrs ann an dèiligeadh ris na dùbhlain eaconamach làithreach agus stiùireadh air in-ghabhail is slànachadh.
Tha an ath-sgrùdadh bliadhnail seo ag amas air ar n-adhartas eadar 1 Giblean 2024 agus 31 Màrt 2025 a thaisbeanadh, tro:
Prìomh chomharran coileanaidh a tha a’ sealltainn ghluasadan com-pàirteachaidh tarsainn gach àrainneachd san t-siostam spòrs, a’ cuimseachadh air sgèile agus iomadachd chom-pàirtichean.
Grafaichean-fiosrachaidh a’ taisbeanadh ar taic don roinn spòrs, co-thaobhaichte ri Builean Alba Ghnìomhach.
Sgeulachdan pearsanta a’ togail air buaidh ar n-oidhirpean co-obrachail le com-pàirtichean tarsainn an t-siostam.
#SportForLife25
Ath-sgrùdadh an Àrd-Oifigeir
Lean spòrs na h-Alba a’ lìbhrigeadh am-bliadhna, a’ taisbeanadh buaidh chumhachdach ar coidsichean, saor-thoilich, lùth-chleasaichean agus clubaichean.
Gus dèanamh cinnteach gun lean sinn air adhart a’ meudachadh tasgadh ann an spòrs gu làn-ìre, chuir sinn reusantachadh oighreachd an gnìomh, còmhla ri ath-sgrùdadh sgioba-obrach ro-innleachdail agus prògram sgaraidh saor-thoileach tro 2025, a’ cruthachadh modail obrachaidh nas taine agus nas seasmhaiche.
Bha seo a’ dèanamh suas pàirt de ar tabhartas farsaing a thaobh ath-leasachadh na roinne poblaich. Ri taobh atharrachaidhean sgioba-obrach, tha sinn air leantainn air adhart a’ sìmpleachadh phròiseasan, a’ neartachadh cleachdadh air inneal didseatach is dàta, agus a’ cuimseachadh ar goireasan far as motha a tha buaidh aca.
Is e ar modh-obrach prìomh sgioba-obrach làidir a ghlèidheadh, a’ co-obrachadh le com-pàirtichean agus ag inntrigeadh ealantas speisealaichte far a bheil e a’ lìbhrigeadh bhuilean nas fheàrr, seirbheisean leasaichte, agus an luach airgid as fheàrr don phoball. Ann an dèanamh sin, tha sinn a’ cuideachadh le dèanamh cinnteach gu bheil barrachd de gach nota a tha air a tasgadh, a’ cur taic ri daoine agus coimhearsnachdan air feadh Alba gus buannachd fhaotainn bho spòrs agus gnìomhachd chorporra.
Tha spòrs air a bhrosnachadh aig gach ìre, bho lùth-chleasaichean àrd-ìreil gu iadsan a’ cuideachadh le coimhearsnachdan ionadail a bhith soirbheachail. Chunnaic sinn gnìomhachd bho phrìomh thachartasan leithid Geamannan Geamhraidh Oilimpeach is Parailimpeach Milano Cortina 2026 gu ar prògram Sgoiltean Gnìomhach, a tha a’ dèanamh cinnteach gum faod gach neach òg tlachd fhaotainn à buannachdan spòrs agus gnìomhachd chorporra.
Fhritheil mi Geamannan Geamhraidh Parailimpeach Milano Cortina 2026 nas tràithe am-bliadhna, taisbeanadh brosnachail de thàlant, seasmhachd, agus obair-sgioba. Bha e misneachail ar buidhnean riaghlaidh spòrs geamhraidh a bhith a’ faicinn ùidh mheudaichte anns na spòrsan a bha an làthair.
B’ e Geamannan Eilean Arcaibh prìomh thachartas eile – seachdain de fharpais air leth ann am solas deàlrach na grèine. Shiubhail còrr air 2,000 lùth-chleasaiche agus oifigeach bho air feadh an t-saoghail gus farpais ann an 12 spòrs, a’ tarraing àireamh àrd de luchd-tadhail gu na h-eileanan.
Thar cùrsa 2025-26, thòisich obair air an leudachadh £1.6 millean air Pàirc Rothaireachd Chluaidh, a’ comharrachadh na h-ath ìre ann an leasachadh làrach Chamas Long gu bhith mar am prìomh ionad rothaireachd roinneil ann an taobh siar Alba.
Chomharraich sinn fosgladh air ionad ùr teanas ann an Dùn Phris, le taic bho suas ri £1.7 millean bho mhaoin Cruth-atharrachaidh Teanas A-staigh na h-Alba, ann an suidheachadh a tha a’ riochdachadh prìomh chlach-mhìle don spòrs gu h-ionadail agus nàiseanta. Le taing do chluicheadairean a’ Chrannchuir Nàiseanta, tha timcheall air £33 millean air a thogail gach seachdain do Dheagh Adhbharan, a’ cur taic ri pròiseactan a tha a’ neartachadh choimhearsnachdan.
Chruinnich sinn ann an Glaschu san Dùbhlachd airson Duaisean Spòrs na h-Alba 2025, a’ comharrachadh choileanaidhean air leth bho spòrs coimhearsnachd gu oidhirpean àrd-ghnìomhach air an àrd-ùrlar nàiseanta agus eadar-nàiseanta.
Bha am-bliadhna a’ comharrachadh an 10mh ceann-bliadhna de Stiùireadh Co-chrith Spòrs na h-Alba, a’ chiad san t-saoghal ann an 2015, a bha ag aonachadh dhotairean, acadaimigich, pàrantan, buidhnean spòrs, Riaghaltas na h-Alba agus spòrsalba, gus aon seata de chomhairle a chruthachadh do spòrs aig ìre an t-sluaigh. Tha obair leantainneach air cunnart a lùghdachadh do chom-pàirtichean agus mothachadh nas àirde don chùis chudromaich seo. Neartaichidh £40 millean a bharrachd Riaghaltas na h-Alba tràth ann an 2026 an siostam spòrs, le cuimse air clubaichean agus coimhearsnachdan gar cuideachadh le siostam ruigsinneach, in-ghabhalach, a lìbhrigeadh, a tha a’ toirt com-pàirt chun na h-ìre as àirde.
Tha mo thaing a’ dol gu ar com-pàirtichean ionadail is nàiseanta, sgioba spòrsalba agus gu h-àraid na saor-thoilich a tha a’ toirt suas an ùine do spòrs. Leis an adhartas a chaidh a choileanadh am-bliadhna, tha mi misneachail gu bheil sinn ann an àite math.
Forbes Dunlop, Àrd-Oifigear, spòrsalba
Coileanadh ar pàirt
NEEDS UPDATED FOR 2026
Tha ar plana gnothachais a’ nochdadh mar a bha sinn a’ planadh air Spòrs Fad Beatha a lìbhrigeadh am-bliadhna. Lìbhrig sinn gu math ann an 2024/25, a’ ruighinn 1.1 millean neach. Tha suidheachadh an t-sreath-cinn seo gun ghluasad bho 2023/24, ach ag atharrachadh airson lèirmheasan dàta aithnichte, tha ar ruigsinneachd iomlan air meudachadh 1.6%. Tha ar prìomh chomharran coileanaidh a’ nochdadh bhuilean measgaichte. Tha ar comharran co-ionannachd a’ fuireach cunbhalach bhon bhliadhna roimhe. Choilean sinn gu math air an àrd-ùrlar chruinneil. Leasaich sinn ar taic don roinn. Neartaich sinn mar a tha sinn ag obair.
Prògraman
NEEDS UPDATED FOR 2026
Tha ar prìomh phrògraman a’ fuireach cunbhalach no ag èirigh. San Lùnastal 2024, chomharraich sinn 20 bliadhna de Sgoiltean Gnìomhach – ar prìomh phrògram sgoiltean is foghlaim. Ràinig sinn 280,000 com-pàirtiche am-bliadhna, meudachadh de 3.5% air a’ bhliadhna mu dheireadh. Tha am prògram seo air fàs a lìbhrigeadh bho Covid-19. Tha:
48% de sgoiltean na h-Alba air clàradh le Duaisean Spòrs nan Sgoiltean.
sia Co-labhairtean Thosgairean Òga air an lìbhrigeadh, a’ ruighinn còrr air 600 stiùiriche òg ann an spòrs.
Is e ar prògram prìomh chlubaichean is choimhearsnachdan ar seilbheachd ann am Buidhnean Riaghlaidh na h-Alba (SBGan). Bha 800,129 buill cluba a’ cluich ann an 2024/25. Ged is e seo lùghdachadh 1.3% san t-sreath-cinn bho an-uiridh, tha seo gu mòr air a stiùireadh le siostam ùr agus glanadh a-mach dàta co-cheangailte air figearan cluba do bhall-coise, an dàrna spòrs as motha san roinn. A’ freagarrachadh airson an atharrachaidh seo tarsainn dà bhliadhna, tha figearan ballrachd cluba SGB air an cumail cunbhalach ann an coimeas ris a’ bhliadhna an-uiridh. Cuideachd:
rinn sinn adhartas ann an co-ionannachdan, iomadachd agus in-ghabhail, le 22 SGBan a’ cur crìoch air inneal Gluasad gu In-ghabhail.
sholaraich sinn barrachd taic do SGBan, a’ gabhail a-steach seirbheis taic ùr stiùiridh chùisean còmhla ri cùmhnant sgrùdadh riaghlaidh ùr.
sholaraich sinn taic sàbhailteachd is sunnd, le ionnsachadh agus leasachadh air sunnd is dìon chloinne a’ ruighinn 600 frithealaiche, agus Lèirsinn Sochair air feadh na RA agus Dìon ann an Spòrs ann am pròiseact na RA.
Choilean sinn gu math air an àrd-ùrlar chruinneil. Aig Geamannan Oilimpeach is Parailimpeach 2024 ann am Paris, bha riochdachadh math againn de lùth-chleasaichean san fharpais, le 33 lùth-chleasaichean Albannach ann an Sgioba GB a’ faotainn 13 buinn agus 21 lùth-chleasaiche Albannach ann an Parailimpeach GB a’ faotainn 20 bonn.
Fhuair spòrs gnìomhach Albannach barrachd spionnaidh leis an naidheachd gu bheil Geamannan a’ Cho-Fhlaitheis air an dearbhadh gu bhith a’ tilleadh a Ghlaschu ann an 2026.
Com-pàirtichean
NEEDS UPDATED FOR 2026
Thug sinn àrd-stiùirichean bho ar prìomh chom-pàirtichean còmhla tron fhòram ro-innleachdail. Dh’fhiosraich seo ar molaidhean planaidh fad-amail do Riaghaltas na h-Alba agus fhreagair e don dàta as ùire mu shuidheachadh ionmhasail spòrs a tha maoinichte gu poblach. Chuir sinn air adhart molaidhean làidir gus Riaghaltas na h-Alba a chuideachadh a’ coileanadh an gealltanais a thaobh am buidseat spòrs is beatha ghnìomhach a dhùblachadh ro dheireadh an teirm pàrlamaideach seo. Bha dùbhlain ionmhasail Riaghaltas na h-Alba a’ ciallachadh nach deach an gealltanas seo a choileanadh ann an 2024/25. Chuir sinn cuideachd:
taic ri 12 ùghdarrasan ionadail le ro-innleachdan gnìomhachd chorporra agus spòrs.
taic ri obair EDI thargaidte ann an seachd ùghdarrasan ionadail: Glaschu, Fìobha, Dùn Dè, Siorrachd Chlach Mhanainn, Lodainn an Iar, Siorrachd Àir a Tuath, agus Arcaibh.
Daoine
NEEDS UPDATED FOR 2026
Thug sinn seachad taic ionnsachaidh is leasachaidh cudromach don roinn:
Tha sinn a’ leantainn a’ toirt taic do spòrs gus Teisteanas Coidsidh na h-Alba a leasachadh agus fhighe a-steach.
Tha 44,232 neach-ionnsachaidh Albannach air an àrd-ùrlar ionnsachaidh is leasachaidh Brightspace.
Chuir sinn crìoch air subsadaidh foghlam coidsidh 2024/25. Chaidh còrr air £400k a bhuileachadh tarsainn 27 spòrsan. Is iad na còig prìomh raointean fòcais EDI am-bliadhna, boireannaich, daoine òga, ruigsinneachd dùthchail, SIMD, agus ciorram.
Dh’fhoillsich sinn Inneal Leasachaidh Coidseadh Alba. Tha com-pàirtichean ionadail agus nàiseanta a’ com-pàirteachadh ann an cuspairean agus co-obrachadh gus cleachdadh a roinn agus gnìomhan aontachadh a tha co-thaobhaichte ri Coidseadh Alba.
Dh’fhoillsich sinn ar dàrna buidheann prògram coidsidh Àrd-Oifigear gnìomha SGB.
Rinn sinn pìleat de na duaisean adhartais nàiseanta ann an coidseadh spòrs. Fhuair sinn còig solaraichean airson ar Frèam-obrach Foghlamaiche Spòrs gus taic a chur ri ionnsachadh is leasachadh do chom-pàirtichean ionadail is nàiseanta.
Àiteachan
NEEDS UPDATED FOR 2026
Bharantaich sinn ath-sgrùdadh air an oighreachd spòrs ann an Alba. Tha ùghdarrasan ionadail, urrasan chur-seachadan, colaistean agus oilthighean air an dàta a roinn. Tha seo a’ gabhail a-steach aois, suidheachadh agus an t-seilbheachd a tha a dhìth. Tha sinn ag obair gus dèiligeadh ri beàrnan ann an dàta ùisneachaidh. Thadhail sinn air còrr agus 200 goireas cluba. Tha sinn ag obair le ùghdarrasan ionadail agus SGBan gus sùil a chumail air cunnart ghoireasan a bhith a’ dùnadh gu h-iomlan no ann am pàirt. Ann an 2024/25 gheall sinn seilbheachd de:
£1.7m do naoi deug pròiseactan Maoin Ghoireasan Spòrs.
faisg air £1m do Maoin Ghoireasan Rothaireachd.
£850k do phròiseact Cruth-atharrachaidh Teanas A-staigh na h-Alba.
Lorg sinn cuideachd gu bheil an suidheachadh ionmhasail fhathast a’ toirt buaidh air planadh agus air buileachadh phròiseactan calpa.
Ga chur an gnìomh
NEEDS UPDATED FOR 2026
Neartaich sinn mar a tha sinn ag obair. Dh’ath-sgrùd sinn ar ro-innleachd chorporra a bhios ga ath-fhoillseachadh ann an 2025/26. Rinn sinn adhartas le ath-sgrùdadh mionaideach air ar plana gnothachais agus buidseat.
Rinn sinn leasachaidhean air mar a tha sinn ag obair:
Leantainn a’ daingneachadh cudromachd sunnd luchd-obrach.
Thug sinn a-steach seachdain obrach ùr de 35 uair a thìde.
Rinn sinn suirbhidh Latha Math aig Obair a-rithist.
Bharantaich sinn ath-sgrùdadh sgioba-obrach ro-innleachdail gus feumalachdan sgioba-obrach fhiosrachadh san àm ri teachd.
Bhuilich sinn ceumannan gu soirbheachail airson cuideachadh le ar cosgaisean a-staigh a stiùireadh.
Dh’adhartaich sinn reic air ar n-ionadan Taigh Chailleann agus Cumaraidh, a’ cuideachadh le ar cosgaisean agus ar n-amasan seasmhachd àrainneachdail a stiùireadh.
Tha sinn a’ leantainn le ar n-obair a chomasachadh tro leasachadh bathar-bog agus bun-structar tèarainte saidhbeir:
Meudachadh ar n-ionnsachadh is leasachadh air tèarainteachd saidhbeir, stiùireadh chlàraidhean, agus leantainnneachd gnothachais.
Ghabh sinn pàirt ann am pìleat a thaobh fulangas saidhbeir le HEFESTIS gus ar gèilleadh a mheasadh an aghaidh Frèam-obrach Fulangas Saidhbeir Roinn Phoblach na h-Alba (SPSCRF) v2.0 a bha ri teachd.
Chuir sinn taic ri co-dhùnaidhean air an stiùireadh le dàta, le bhith a’ foillseachadh aithisgean eadar-obrachail Power BI mu ar prìomh phrògraman, le fiosrachadh deimhinneach air ais bho chom-pàirtichean. Chuir sinn gu cudromach ris a’ bhunait fianais, a’ foillseachadh:
Thug sinn a’ choimhearsnachd spòrs còmhla gus soirbheachasan na feadhainn an sàs ann an spòrs a chomharrachadh, bho ìre an t-sluaigh gu àrd-ghnìomhachadh tro Dhuaisean Coidsidh is Saor-thoileachas (COV) agus Duaisean Spòrs Alba.
Chomharraich sinn an 30mh co-là-breith aig a’ Chrannchur Nàiseanta. On a’ chiad tharraing, tha cluicheadairean a’ Chrannchuir Nàiseanta air taic a chur ri còrr air 690,000 pròiseact, a’ togail còrr air £50 billean do Chùisean Matha air feadh na dùthcha.
